20 พฤศจิกายน 2026

สื่อประชาสัมพันธ์กิจกรรมทั่วภาคเหนือ

สิ้นแล้ว “บุญเสริม สาตราภัย” ช่างภาพประวัติศาสตร์แห่งเชียงใหม่

“บุญเสริม สาตราภัย” ช่างภาพประวัติศาสตร์แห่งเชียงใหม่ วัยเกือบ 90 ปี ถึงแก่กรรมแล้วด้วยโรคชรา  ท่านเป็นผู้ช่างภาพที่ถ่ายภาพเมืองเชียงใหม่เเละล้านนาในอดีต ที่หลายคนเคยผ่านตามาเเล้วทั้งสิ้น ถือว่าว่าเป็นคนบันทึกประวัติศาสตร์หน้าหนึ่งของเชียงใหม่ ด้วยกล้องถ่ายภาพยุคแรก

       “บุญเสริม สาตราภัย” วัยเกือบ 90 ปี ถึงแก่กรรมด้วยโรคชรา หลังจากอยู่ในห้องไอซียู.นาน 10 วัน  เมื่อเวลา 22.00 น. วันที่ 16 สิงหาคม 2560 ที่ผ่านมา โดยมีผู้แจ้งและแชร์กันในโซเชียล ว่า “ลุงบุญเสริม สาตราภัย เสียชีวิตแล้ว จน ล่าสุดบ่ายวันที่ 17 สิงหาคม 2560 ทางหนังสือพิมพ์“ไทยนิวส์” ที่คุณบุญเสริม สาตราภัย เคยทำงานด้วยได้ตรวจสอบได้รายละเอียดเบื้องต้นว่า ขณะนี้นายบุญเสริม สาตราภัย เสียชีวิตจริง และฝากไว้ที่ห้องเก็บศพโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่

นางปราณี จุณศิริ ญาติที่ดูแลนายบุญเสริม สาตราภัย มาตั้งแต่ล้มป่วยเมื่อปลายปี 2558 เปิดเผยว่า นายบุญเสริม หลังออกจากโรงพยาบาลเชียงใหม่เมดิคัล (รวมแพทย์) เมื่อคราวรักษาตัวปี 2558 แล้วไปอยู่บ้านพักที่ อ.แม่ริม จากนั้นเมื่อ 1 เดือนที่ผ่านมาได้กลับเข้ารักษาตัวที่โรงพยาบาลอีกครั้ง จนกระทั่งเมื่อคืนวันที่ 16 สิงหาคม เวลา 21.20 น.ก็ถึงแก่กรรมลงด้วยโรคแทรกซ้อนหลายโรค แต่รวมแล้วคือโรคชรา เนื่องจากมีอายุมากแล้วเกือบ 90 ปี หลังการสิ้นบุญของนายบุญเสริมแล้ว ได้โทรศัพท์แจ้งแก่ลูกสาวของนายบุญเสริมทั้งสองคนที่อเมริกา ซึ่งกำลังจะเดินทางกลับมา โดยญาติทางเชียงใหม่ได้ปรึกษากันว่าจะนำศพไปบำเพ็ญกุศลที่วัดใด พร้อมกับแจ้งให้คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ทราบ เนื่องจากนายบุญเสริมได้อุทิศร่างไว้กับโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ ต่อมาเช้าวันที่ 17 สิงหาคมจึงได้นำศพมาเก็บไว้ที่ห้องเย็นโรงพยาบาลมหาราช และระหว่างรอบุตรสาวกลับมา จึงมีพิธีสวดศพบ่ายวันเดียวกันที่ห้องทำบุญของโรงพยาบาลมหาราชฯ

นายบุญเสริม สาตราภัย หรือ ”ลุงเสริม”เป็นช่างภาพประวัติศาสตร์ชาวเชียงใหม่ ภาพถ่ายทางประวัติศาสตร์ต่างๆของเชียงใหม่และล้านนา  ที่ภาพส่วนใหญ่ล้วนเป็นฝีมือการถ่ายภาพของบุญเสริม สาตราภัย

นายบุญเสริม สาตราภัย หรือ ”ลุงเสริม”เกิดเมื่อปี พ.ศ. 2471  ณ บ้านพักนายไปรษณีย์โทรเลขเชียงใหม่ (ปัจจุบันคือพิพิธภัณฑ์ไปรษณีย์เชียงใหม่แม่ปิง) เป็นบุตรของพระอาจโทรการ (เอื้อน สาตราภัย) นายไปรษณีย์โทรเลขเชียงใหม่คนแรก มารดาชื่อ คำไฝ ไชยวัณณ์ บุญเสริมมีบุตรสาว 2 คน

บุญเสริม สาตราภัย  เริ่มทำงานครั้งแรกที่ร้านขายปุ๋ยวิทยาศาสตร์ของพี่สาวที่ตลาดต้นลำไย ซึ่งเป็นร้านขายปุ๋ยวิทยาศาสตร์แรกของเมืองเชียงใหม่ ระหว่างที่ทำงานที่นี่ บุญเสริมได้รับการแนะนำและการฝึกสอนทางด้านเทคนิคการถ่ายภาพจากนายแพทย์อุทัย สนธินันท์ พี่เขยซึ่งเป็นช่างฝีมือถ่ายรูปมือดี ด้วยความรักและความมุ่งมั่นในการถ่ายรูป บุญเสริมได้ฝึกฝนเทคนิคการทำงานด้านนี้ตลอดเวลา เมื่อมีเวลาว่างจากการขายปุ๋ยนั้นเขามักออกไปตระเวนถ่ายรูปสถานที่และโบราณสถานต่างๆ ในเมืองเชียงใหม่อยู่เสมอ รวมทั้งมีโอกาสติดตามพี่เขยออกไปถ่ายรูปในต่างจังหวัดต่าง เพราะพี่เขยเป็นหัวหน้าหน่วยควบคุมไข้มาลาเรียภาคเหนือมักจะต้องออกตรวจท้องที่ จนบุญเสริมคุ้นเคยและเป็นที่รู้จักนักหนังสือพิมพ์เชียงใหม่แทบทุกคน เนื่องจากในช่วงนั้นสำนักพิมพ์ต่างๆ ยังไม่มีช่างภาพเป็นของตัวเอง เพราะกล้องถ่ายรูปมีราคาแพง ฉะนั้นเมื่อมีการรายงานข่าวใหญ่ครั้งใด จึงมักจะมาขอให้เขาไปช่วยถ่ายรูปให้

ในปี พ.ศ. 2503 เขาได้เข้าทำงานในกองบรรณาธิการหนังสือพิมพ์คนเมือง ในหน้าที่ผู้สื่อข่าว เขาเคยร่วมคณะสำรวจชนเผ่า “ผีตองเหลือง” กับไกรศรี นิมมานเหมินท์ และเป็นที่มาของสารคดีเรื่องผีตองเหลือง ลงในหนังสือพิมพ์คนเมือง และได้รับรางวัลผลงานยอดเยี่ยมจากมูลนิธิวิชาการหนังสือพิมพ์ หรือรางวัลพูลิตเซอร์เมืองไทย ซึ่งมีพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ เป็นประธาน โดยได้รับโล่เกียรติยศจากพลเอกถนอม กิตติขจร รองนายกรัฐมนตรี (ในขณะนั้น) เมื่อปี พ.ศ. 2506 นับเป็นนักหนังสือพิมพ์ภูมิภาคคนแรกและคนเดียวที่ได้รับรางวัลนี้  เขาทำงานอยู่ที่สำนักพิมพ์คนเมืองจนถึง พ.ศ. 2513 จึงย้ายไปทำงานกับหนังสือพิมพ์ไทยนิวส์จนถึง พ.ศ. 2525 จึงลาออกจากงานหนังสือพิมพ์ไทยนิวส์

ความโดดเด่นของภาพที่เป็นฝีมือของ“ลุงบุญเสริม”คือการบันทึกภาพประวัติศาสตร์เมืองเชียงใหม่  อาทิเช่นปี พ.ศ. 2501 เมื่อครั้ง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเยี่ยมราษฎรในภาคเหนือเป็นครั้งแรก “ลุงบุญเสริม” ได้รับมอบหมายให้ตามเสด็จฯเพื่อบันทึก ภาพการเสด็จฯ ในครั้ง รวมถึงภาพ บรรยากาศเมืองเหนือในอดีต ที่ทุกคนเคยผ่านสายตามาแล้วทั้งสิ้น

       “ลุงบุญเสริม”ยังเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์ล้านนา แต่งหนังสือพร้อมภาพประกอบเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ เช่น หนังสือครูบาศรีวิชัย ,หนังสือ“เสด็จล้านนา” รวมภาพถ่าย สำคัญๆ ที่บันทึกภาพถ่ายเมื่อคราว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสเชียงใหม่, “เชียงใหม่กับภัยทางอากาศ” ที่รวบรวมภาพถ่ายและข้อมูลสมัยสงครามมหาเอเชียบูรพา, “ล้านนาเมื่อตะวา” ซึ่งมีภาพถ่ายในอดีตของโรงเรียน ถนน วิถีชีวิตชาวบ้านนา วัด โบราณสถาน และตลาดในเมืองเชียงใหม่และอำเภอต่างๆ เป็นต้น