20 พฤศจิกายน 2026

สื่อประชาสัมพันธ์กิจกรรมทั่วภาคเหนือ

ศิลปากรขุดสำรวจคาดว่าเป็นวัดอนาคามีที่ม่อนพญาหงส์ดอยสุเทพ

สำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่ได้ขุดสำรวจโดยรอบม่อนพญาหงส์ พบอิฐโบราณอายุประมาณ 100กว่า ปีอยู่รอบฐานเจดีย์ คาดว่าน่าจะอยู่ในยุคของครูบาเจ้าศรีวิชัย

เมื่อวันที่​ 25​ พฤษภาคม​ 2563 ที่ผ่านมา​ นายชินณวุฒิ วิลยาลัย ผู้อำนวยการกลุ่ม​โบราณคดี​ สำ​นัก​ศิลปากร​ที่​ 7​ เชียงใหม่​ ท่านพระครูธีรสุตพจน์ (พระมหาสง่า ธีรสังวโร) เจ้าอาวาสวัดผาลาด​ และ​ นางสาวอลงกต แก้ว รุ่งโรจน์ ผู้ช่วยหัวหน้าอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย​ ร่วมประกอบพิธีบวงสรวง​เพื่อเริ่มดำเนินการขุดค้น​ ขุดแต่งศึกษาทาง​โบราณคดี​ โบราณ​สถาน​วัดม่อนพญา​หงษ์​ (ร้าง)​ ตำบลสุเทพ​ อำเภอเมือง​ จังหวัด​เชียงใหม่

โดยการศึกษาสำรวจครั้งนี้จะช่วยสร้างองค์​ความรู้​เกี่ยวกับโบราณสถานและพัฒนาการการใช้พื้นที่ของผู้คนในพื้นที่ดอยศักดิ์​สิทธิ์​แห่งนี้ให้มีความชัดเจน​ต่อไป

โดยสำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่ได้ขุดสำรวจโดยรอบม่อนพญาหงส์ พบอิฐโบราณอายุประมาณ 100กว่า ปีอยู่รอบฐานเจดีย์ คาดว่าน่าจะอยู่ในยุคของครูบาเจ้าศรีวิชัย เพราะพบอิฐที่มีภาพพิมพ์และระบุพ.ศ.ที่สร้างอย่างชัดเจน

จากการการบันทึกไว้ของแหล่งโบราณสถานและสถานที่ในประวัติศาสตร์ ในเขตเชิงดอยสุเทพ  ม่อนพญาหงส์ของสถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.เคยบันทึกการสำรวจว่าม่อนพญาหงส์ หรือเด่นมะเต๊าะ หลวงพ่อเสนะ วัดเชียงโฉม เชื่อว่าเป็นสถานที่สำคัญของชาวลัวะมาแต่เดิมแล้ว พอครูบาศรีวิชัยสร้างถนนขึ้นดอยสุเทพ จึงสร้างวัดตรงนั้นเพื่อให้คนได้พักและได้ทำบุญกัน ซากโบราณสถานส่วนใหญ่ได้ถูกขุดทำลายลงไป พบชิ้นส่วนปล้องไฉน จึงสันนิษฐานว่าอาจจะเป็นชิ้นส่วนของเจดีย์ทรงพม่า และพบส่วนเศษก้อนอิฐกว้างประมาณ 10-11ซม. หนาประมาณ 6 ซม. โบราณสถานแห่งนี้ ด้วยระยะทาง มีความเป็นไปได้ว่าสถานที่แห่งนี้อาจจะเป็นวัดอนาคามี มากกว่าบริเวณสถานีดับไฟป่า หรือพุทธอุทยานอนาคามีที่กำลังสร้างอยู่ แต่อย่างไรก็ตามต้องรอผลการสำรวจจากกลุ่มโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่เพื่อให้แน่ชัดว่าบริเวณตรงนี้เป็นวัดอนาคามีอีกครั้ง

วัดอนาคามี เกิดขึ้นในสมัยที่ครูบาศรีวิชัยเป็นผู้นำการสร้างถนนขึ้นดอยสุเทพ ด้วยเหตุที่ระยะทางขึ้นสู่ดอยสุเทพอันยาวไกลและใช้เวลาในการสร้าง  ครูบาเจ้าศรีวิชัยได้เตรียมแผนก่อสร้างวัดไว้ 4 แห่งเพื่อให้คนได้พักและได้ทำบุญกัน เรียงรายอยู่ริมทางตั้งแต่จุดเริ่มต้นไปจนถึงยอดดอย ได้แก่วัดโสดาบัน ปัจจุบันคือวัดศรีโสดาอยู่เชิงดอยสุเทพ ถัดจากนั้นอีกประมาณ 4 กิโลเมตรจะพบวัด วัดสกิทาคามี อยู่ที่ม่อนเถรจันทร์ หรือห้วยขุนผีบ้า หรือที่รู้จักกันว่าวัดผาลาดและอีก 4กิโลเมตรเป็น วัดอนาคามี กำหนดว่าจะสร้างที่ม่อนพญาหงส์ แต่ยังไม่ทันได้สร้างเสร็จครูบาก็ถูกทางการดำเนินคดีเสียก่อน และวัดอรหันตา หมายถึงวัดพระธาตุดอยสุเทพ การสร้างวัดและบูรณะวัดทั้งหมดของครูบาเจ้าศรีวิชัยเพื่อจะสื่อความหมายถึงขั้นตอนแห่งการบรรลุธรรมทั้ง 4 ขั้น คือ โสดาบัน, สกิทาคามี, อนาคามี และอรหันต์ เพื่อหลุดพ้นจากความทุกข์เข้าถึงพระนิพพานนั่นเอง